Financiën en mentale gezondheid

Ik heb Kevin Terborg ontmoet via LinkedIn. Hij een financieel trainer, ik een community manager met een hart voor mentale gezondheid. Die twee zouden niet veel gemeen moeten hebben met elkaar, zou je zeggen. Maar integendeel! Financiën en je mentale gezondheid zijn diep verbonden met elkaar. Kevin en ik zijn hierover in gesprek geraakt en delen graag onze inzichten met jou. 

Ongezonde portemonnee = ongezonde levensstijl

Kevin legt het uit

Laten we eerst stil staan bij ongezonde financiën. Wanneer is hier sprake van? De belangrijkste elementen zijn: geen noodbuffer, oplopende schulden en gebrek aan financiële basiskennis. Het gevolg: je verliest controle over je geldzaken. Op het moment dat je grip verliest, is er een mate van onzekerheid. Er is geen duidelijk beeld over je financiële toekomst. Er zijn verschillende gebeurtenissen denkbaar die ertoe kunnen leiden dat je terechtkomt in een slechtere situatie. Denk aan burn-out, ontslag door bezuiniging maar ook hogere energierekening en extreme inflatie. Hieronder zal Simara haar eigen ervaring delen. Hiermee willen we duidelijk maken dat een financiële dip iedereen kan overkomen. Want door erover te praten, stimuleer je dat anderen meer openheid geven over hun financiën. Vaak genoeg komt het voor dat men angstig is om iets hierover te delen met anderen. 

Hoe ziet het er concreet uit? Wat ervaar je als het financieel tegen zit?

Simara vertelt

Tijdens mijn studententijd had ik vaak financiële struggles. Mijn eerste vaste lasten betalen, kiezen tussen plezier en zekerheid, en niet snappen waarom sparen belangrijk was. En eerlijk: dat soort problemen kom je niet alleen als student tegen, maar in elke fase van je leven.

Het lastigste vond ik om nee te zeggen tegen vrienden en uitjes. Kevin noemt dat ‘financiële discipline’. Ik wist hoe ik een budgetsheet moest invullen, maar me er echt aan houden? Dat lukte niet. Op papier zou ik rond moeten komen, maar in de praktijk kwam ik elke maand geld tekort. Die laatste week was vaak overleven, en zodra mijn salaris en stufi binnenkwamen, beloonde ik mezelf meteen. Zo bleef ik vastzitten in dezelfde vicieuze cirkel.

En dan die onverwachte kosten. Iets kapot dat duurder was dan mijn boodschappen, of een rekening die ik te laat betaalde waardoor de extra kosten hoger werden dan de rekening zelf. Een tientje of dertig euro lenen lukte nog wel, maar wat als het ineens vijfhonderd euro was? Hoe betaal je dat terug?

Al die situaties stapelden zich op. Ondertussen gingen mijn vrienden gewoon door met uitgaan en leuke dingen doen. Dus dacht ik: ze zullen wel geen geldproblemen hebben. Met die gedachte hield ik mijn mond. Ik durfde geen nee te zeggen, had geen overzicht, en sprak er niet over. Waardoor het alleen maar erger werd.

Het effect van financiële tegenslagen op de hersenen

“Op het moment dat je financieel kwetsbaar bent, daalt het IQ met 10-13 punten”, legt Kevin uit. “Je komt in een cirkel terecht waardoor je keuzes maakt die een negatief effect hebben op de persoonlijke financiën. Bepaalde acties worden nog sneller gedaan. Geld lenen bij anderen, rood staan en onnodige impulsaankopen.” 

Op mentaal vlak gebeuren er nog meer dingen. Het verzwijgen van geldproblemen weegt mentaal zwaar. Schaamte en negatieve gedachten ondermijnen je zelfvertrouwen. Sommigen trekken zich terug en vermijden hun financiën, anderen blijven doen alsof er niets aan de hand is. Beide zorgen voor stress, slapeloze nachten en groeiend wantrouwen in jezelf en je omgeving. Hoe meer dit zich opstapelt, hoe moeilijker het voelt om hulp te vragen.

Dus, maakt geld gelukkig?

“Geld maakt niet gelukkig” concludeert Kevin. “Maar als er geldzorgen zijn, heeft dit direct invloed op onze mentale gesteldheid. Daarom is het van belang dat we niet vergeten hoe essentieel financiële kennis is. Als je de basisprincipes kent, verklein je de kans dat jouw geldzaken je geestelijke gezondheid kunnen beïnvloeden.”

Ons brein is namelijk gericht op overleven en zoekt voortdurend naar veiligheid. Tegenwoordig uit zich dat niet meer in jagen of schuilplaatsen bouwen, maar in hoe we met geld omgaan. We betalen voor ons huis, ons eten en onze ontspanning. Daarom heeft de manier waarop we onze financiën regelen direct invloed op ons gevoel van zekerheid.